محمد بن عبد الله بن عبيد الله بن محمود

312

تحفه خانى ( فارسى )

و علاج درين مقام تكليف طفل‌ست به نظر بجانب مخالف جهتى كه چشم به آن جانب ميل كرده و كج شده و صاحبش را حذر از اغذيه منجرّ واجب و لازم‌ست و از ادويه حاره مجففه نيز اجتناب اوليست و اما اگر اين علت مولودى باشد بچه از مادر احول آمده باشد او را علاجى نيست . [ 126 ] مقاله در بيان قمل حادث در مژگان و اشفار القمل يتولد فى الاشفار من حرارة خارجة عن الطبع و من رطوبته فاسدة معفنعة يدفعها الطبيعة الى الاجفان تولد قمل كه اسبش باشد در اشفار سبب حرارت خارجه از طبع‌ست و رطوبت فاسده معفنه كه طبيعت او را دفع بجانب اجفان مىكند و در منابت اشعار اين حيوان متكون مىشود علاج او اسهال طبيعت است بحب ايارج و بحب قوقايا و مصطگى و غرغره به آنچه منقى دماغ است مثل ايارج فيقرا و ابكامه و ماء العسل و شستن چشم و اجفان به آب شور و بعد از آن روغن دانه تلخ زردآلو بر آن طلا كردن و با روغن بادام تلخ و بمويزج طلا كردن اگر چنانچه ماده قمل بيش باشد قدرى صبر سقوطرى نيز درين طلا دخل بايد كرد و يا بورهء ارمنى را بر محل حدوث قمل بايد پاشيد زيرا كه او باطل‌كنندهء قمل است و يا شبّ يمانى كه مراد زاك بلور است كوفته و پيخته برو بايد پاشيد و طلا با زيبق گشته يا حنا و نمك بايد كرد و اگر آب بحر شور موجود شود به آن آب خمير كرده بر اشفار طلا بايد كرد و يا آب و نمك و كحل از چيزها بايد كه موجب قتل اسبش باشد و يا زرنيخ سرخ كوفته با مويزج و صمغ عربى آميخته بر آن موضع طلا بايد كرد اما محافظت بايد كرد كه درون چشم